Mózgowie leży w jamie czaszki i stanowi najbardziej wysuniętą ku przodowi część ośrodkowego układu nerwowego. Rozróżnia się w nim pięć części, tj.: kresomózgowie, międzymózgowie, śródmózgowie, tyłomózgowie wtórne i rdzeń przedłużony. Rdzeń przedłużony jest bezpośrednim przedłużeniem rdzenia kręgowego na obszar jamy czaszki. Od rdzenia przedłużonego odchodzi 8 par nerwów czaszkowych. Znajdują się w nim takie ośrodki nerwowe jak: oddechowy, regulacji czynności serca, naczynioruchowy, ssania, żucia i połykania. Do tyłomózgowia wtórnego zalicza się mózg i móżdżek. Móżdżek bierze udział \v regulacji czynności ruchowych organizmu. W śródmózgowiu działają ośrodki wzroku i słuchu. Ośrodki nerwowe międzymózgowia kierują gospodarką wodną i mineralną, termoregulacją i czynnościami związanymi z układem autonomicznym.
Archive for the ‘Inne’ Category
Mózgowie
Tuesday, January 19th, 2010Układ nerwowy ośrodkowy
Tuesday, January 19th, 2010Podstawową częścią układu ośrodkowego jest rdzeń kręgowy leżący w kanale kręgowym, mający kształt grubego sznura. Rdzeń kręgowy, podobnie jak kręgosłup, dzieli się na część szyjną, piersiową, lędźwiową, krzyżową i ogonową, przy czym jego średnica nie jest jednakowa na całej długości. W okolicach, z których wychodzą korzenie nerwów przeznaczonych dla kończyn, rdzeń ma dwa wrzecionowate zgrubienia: szyjne i lędźwiowe. Na całej długości rdzenia kręgowego odchodzą od niego parzyste nerwy rdzeniowe. Komórki nerwowe (neurony) można podzielić na czuciowe, ruchowe i spoidłowe. Komórki czuciowe przewodzą bodźce z narządów i tkanek do układu ośrodkowego. Komórki ruchowe przewodzą bodźce z układu nerwowego do narządów (mięśnie, gruczoły), a spoidłowe łączą komórki czuciowe i ruchowe.
Układ nerwowy
Tuesday, January 19th, 2010Układ nerwowy koordynuje wszystkie procesy fizjologiczne zachodzące wewnątrz organizmu, zapewnia również łączność organizmu ze środowiskiem zewnętrznym. Dzieje się lo dzięki zakończeniom nerwowym (receptorom) rozmieszczonym we wszystkich punktach ciała. Przyjęte bodźce są analizowane w układzie nerwowym ośrodkowym, w wyniku czego powstaje odpowiednia reakcja organizmu. Ze względu na położenie, układ nerwowy dzieli się na ośrodkowy i obwodowy. W skład układu ośrodkowego wchodzi rdzeń kręgowy i mózgowie, a do obwodowego zalicza się nerwy rdzeniowe i czaszkowe oraz związane z nimi zwoje nerwowe. Pod względem czynnościowym układ nerwowy dzieli się na somatyczny, kierujący czynnościami zależnymi od woli zwierzęcia i autonomiczny, niezależny od woli zwierzęcia (unerwia narządy wewnętrzne).
Proces zapłodnienia
Tuesday, January 19th, 2010Jajnik wydziela hormony rujotwórcze, zwane estrogenami, oraz hormon ciałka żółtego – progesteron. Estrogeny przygotowują właściwe warunki w drogach rodnych samic do przyjęcia komórki jajowej. Progesteron ma za zadanie nie dopuścić do rozwoju pęcherzyków Graafa oraz przygotować błonę śluzową macicy do zagnieżdżenia zarodka. Proces zapłodnienia jest w zasadzie taki sam u wszystkich zwierząt domowych. Zapłodnienie to proces połączenia komórek rozrodczych – gamet żeńskiej i męskiej w wyniku czego tworzy się zygota. z której rozwija się nowy organizm. Zapłodniona komórka jajowa ulega kolejnym podziałom, które kończą się z chwilą utworzenia pęcherzyka zarodkowego. Jednym z ważniejszych etapów rozwoju zarodkowego jest tworzenie się pierwotnych listków zarodkowych, które ulegają zróżnicowaniu w tkanki organizmu. Rozwój zarodkowy kończy się w chwili, gdy pojawiają się zaczątki narządów i można rozpoznać kształt ciała.
Cykl płciowy
Tuesday, January 19th, 2010Cyklem płciowym nazywamy zespół zmian morfologicznych i fizjologicznych, jakie zachodzą między jednym a drugim jajeczkowaniem. Cykl płciowy dzieli się na kilka faz, z których najważniejsza jest faza rui, a następnie faza porujowa, w czasie której rozwija się w jajniku ciałko żółte. W trzeciej fazie – między rujowej, w jajniku znajduje się rozwinięte ciałko żółte, które po pewnym czasie zanika, a okres ten nazywamy fazą przygotowawczą. Dojrzewaniu pęcherzyka Graafa towarzyszą zmiany morfologiczne w poszczególnych odcinkach układu rozrodczego samicy, powodujące zewnętrzne objawy rui. Typowymi objawami występującymi u wszystkich samic są: obrzmienie sromu, przekrwienie błony śluzowej przedsionka pochwy oraz odruch tolerancji na samca. Na długość okresu rui wpływ mają warunki chowu oraz żywienia.
Fizjologia rozrodu u samic
Tuesday, January 19th, 2010Dojrzałość płciową, czyli zdolność wydawania na świat potomstwa samice zwierząt gospodarskich osiągają bardzo wcześnie, o wiele wcześniej niż dojrzałość rozpłodową i fizyczną. W zależności od gatunku wiek dojrzałości rozpłodowej u jałówek jest miedzy 15-18 miesiącem życia, klaczy 3 lata, loszki 7-10 miesięcy, a owcy 12-18 miesięcy w zależności od rasy. U poszczególnych gatunków zwierząt występują tzw. sezony kopulacyjne, w czasie których u samic występuje ruja i dochodzi do zapłodnienia. U krów po osiągnięciu dojrzałości płciowej występują cykliczne okresy rui, średnio co 21 dni (z wyjątkiem okresu ciąży). Podobnie u lochy okresy rui występują cyklicznie przez cały rok. U klaczy pojawiają się w zasadzie cały rok, ale ich nasilenie obserwuje się przez 4 miesiące wiosenne (od lutego do połowy czerwca). Ruja u owiec występuje sezonowo, w okresie właściwym dla danej rasy, średnio co 1-17 dni.
Rozród zwierząt gospodarskich
Tuesday, January 19th, 2010Przez rozród rozumie się zdolność wydawania na świat potomstwa, uzyskiwaną przez zwierzęta po osiągnięciu dojrzałości płciowej. Rozród zwierząt gospodarskich przeprowadza się dwoma sposobami: przez krycie naturalne i sztuczne unasiennianie. Przy kryciu naturalnym osobniki płci odmiennej tego samego gatunku muszą się spotkać, aby dokonać aktu kopulacji, natomiast przy sztucznym unasiennianiu nie zachodzi taka potrzeba. Rolę pośrednika pełni człowiek, który pobiera od reproduktora nasienie za pomocą sztucznej pochwy, ocenia jego jakość, przeprowadza zabiegi w celu zwiększenia jego objętości i przedłużenia żywotności, a następnie wprowadza nasienie do narządu rozrodczego samicy za pomocą specjalnych przyrządów. Tym sposobem można unasienniać samice nasieniem osobników już nie żyjących, po których zostały żywe komórki rozrodcze – plemniki, mogące przekazywać na potomstwo cechy dziedziczne reproduktorów.
Narządy płciowe
Tuesday, January 19th, 2010Zachowanie ciągłości gatunku odbywa się u zwierząt domowych na drodze rozmnażania płciowego. Służą temu narządy rozrodcze, do których, tak u samców, jak i samic należą: parzyste gruczoły płciowe, drogi wyprowadzające i gruczoły płciowe dodatkowe oraz nieparzysty narząd kopulacyjny. Podstawową rolę pełnią gruczoły płciowe (gonady), a więc jądra u samców i jajniki u samic, gdyż w nich rozwijają się komórki płciowe (gamety), tj. plemniki i komórki jajowe. Drogi wyprowadzające u samców reprezentowane są przez najądrza. nasieniowody i cewkę moczową, a u samic przez jajowody, macice, pochwę i przedsionek pochwy. U samców dodatkowymi gruczołami płciowymi są: gruczoły pęcherzykowe, gruczoł krokowy i gruczoły opuszkowo-cewkowe, a u samic gruczoły przedsionkowe. Narządem kopulacyjnym samca jest prącie, które służy do wprowadzenia nasienia do narządów kopulacyjnych samiczych (przedsionka pochwy i pochwy).