Dojrzałość płciową, czyli zdolność wydawania na świat potomstwa samice zwierząt gospodarskich osiągają bardzo wcześnie, o wiele wcześniej niż dojrzałość rozpłodową i fizyczną. W zależności od gatunku wiek dojrzałości rozpłodowej u jałówek jest miedzy 15-18 miesiącem życia, klaczy 3 lata, loszki 7-10 miesięcy, a owcy 12-18 miesięcy w zależności od rasy. U poszczególnych gatunków zwierząt występują tzw. sezony kopulacyjne, w czasie których u samic występuje ruja i dochodzi do zapłodnienia. U krów po osiągnięciu dojrzałości płciowej występują cykliczne okresy rui, średnio co 21 dni (z wyjątkiem okresu ciąży). Podobnie u lochy okresy rui występują cyklicznie przez cały rok. U klaczy pojawiają się w zasadzie cały rok, ale ich nasilenie obserwuje się przez 4 miesiące wiosenne (od lutego do połowy czerwca). Ruja u owiec występuje sezonowo, w okresie właściwym dla danej rasy, średnio co 1-17 dni.