W procesie rozrodu zwierząt gospodarskich osobniki obydwu płci spełniają ważną rolę wydawania na świat potomstwa, jednak decydujący wpływ na popraw? wartości pogłowia wywiera osobnik męski, gdyż pozostaje po nim znacznie więcej potomstwa niż po samicy. Osobniki męskie, od osiągnięcia dojrzałości płciowej aż do wieku starczego, są zdolne do krycia. Samice natomiast rodzą określoną liczbę osobników rocznie. Cały ciężar wydania na świat potomstwa spoczywa na samicy. Samica po zapłodnieniu przez wiele miesięcy jest w ciąży, musi nosić i odżywiać płód, wydać go na świat i karmić potomstwo, aż do uzyskania przez nie zdolności do samodzielnego pobierania pokarmu. W hodowli zwierząt gospodarskich chodzi o pełne wykorzystanie wartościowych samców do uzyskania jak najliczniejszego potomstwa. Dlatego z punktu widzenia zarówno zootechnicznego, jak i ekonomicznego rozród jest jednym z ważniejszych elementów prawidłowego prowadzenia hodowli.
Proces rozrodu
January 19th, 2010Rozród zwierząt gospodarskich
January 19th, 2010Przez rozród rozumie się zdolność wydawania na świat potomstwa, uzyskiwaną przez zwierzęta po osiągnięciu dojrzałości płciowej. Rozród zwierząt gospodarskich przeprowadza się dwoma sposobami: przez krycie naturalne i sztuczne unasiennianie. Przy kryciu naturalnym osobniki płci odmiennej tego samego gatunku muszą się spotkać, aby dokonać aktu kopulacji, natomiast przy sztucznym unasiennianiu nie zachodzi taka potrzeba. Rolę pośrednika pełni człowiek, który pobiera od reproduktora nasienie za pomocą sztucznej pochwy, ocenia jego jakość, przeprowadza zabiegi w celu zwiększenia jego objętości i przedłużenia żywotności, a następnie wprowadza nasienie do narządu rozrodczego samicy za pomocą specjalnych przyrządów. Tym sposobem można unasienniać samice nasieniem osobników już nie żyjących, po których zostały żywe komórki rozrodcze – plemniki, mogące przekazywać na potomstwo cechy dziedziczne reproduktorów.
Inne narządy samicze
January 19th, 2010Macica jest narządem błoniasto-mięśniowym, w którym odbywa się rozwój zarodka do dojrzałego płodu. U zwierząt domowych występuje macica typu dwurożnego. Stąd wyróżniamy w niej parzyste rogi oraz trzon i szyjkę. W okresie ciąży rozwijający się zarodek wytwarza liczne przydatki płodowe. Należą do nich: pęcherzyk żółtkowy, owodnia. kosmówka i omocznia. Ponadto u ssaków wytwarza się łożysko. Pęcherzyk żółtkowy służy do odżywiania zarodka we wczesnym okresie rozwoju. W jego ścianie powstają krwinki i naczynia krwionośne oraz rozpoczyna się pierwsze krążenie krwi połączone z krążeniem w zarodku. Z czasem pęcherzyk żółtkowy zanika i zastępują go błony płodowe. Wówczas powstaje krążenie łożyskowe. Owodnia jest błoną otaczającą zarodek, a kosmówka wchodzi w połączenie z błoną śluzową macicy wytwarzając łożysko. Najpóźniej tworzy się omocznia. Płyny owodniowy i omoczniowy określa się jako wody płodowe.
Narządy płciowe samicze
January 19th, 2010Jajniki są tworem parzystym, w którym rozwijają się i dojrzewają komórki jajowe oraz powstają hormony. W jajnikach stopniowo dojrzewają pęcherzyki jajnikowe (tzw. Graafa). Pęcherzyk Graafa dojrzały osiąga średnicę około 1,3 cm u krowy, 0.5 cm u lochy i 2 cm u klaczy. W procesie dojrzewania ściana pęcherzyka jajnikowego pęka. wylewa się płyn pęcherzykowy, a razem z nim wypływa komórka jajowa. Proces ten nazywa się jajeczkowaniem albo owulacją. Zachodzi on co 21 dni u krowy, lochy i klaczy. W miejsce pękniętego pęcherzyka jajnikowego rozwijają się duże komórki luteinowe, tworzące ciałko żółte. Jeśli komórka jajowa zostanie zapłodniona, powstaje wówczas ciałko żóite ciążowe. które pozostaje w jajniku do mniej więcej połowy ciąży. Ciałko żółte wytwarza hormon progesteron. Jajowody stanowią cienkie przewody łączące jajnik z rogiem macicy (długość około 25 cm).
Narządy płciowe
January 19th, 2010Zachowanie ciągłości gatunku odbywa się u zwierząt domowych na drodze rozmnażania płciowego. Służą temu narządy rozrodcze, do których, tak u samców, jak i samic należą: parzyste gruczoły płciowe, drogi wyprowadzające i gruczoły płciowe dodatkowe oraz nieparzysty narząd kopulacyjny. Podstawową rolę pełnią gruczoły płciowe (gonady), a więc jądra u samców i jajniki u samic, gdyż w nich rozwijają się komórki płciowe (gamety), tj. plemniki i komórki jajowe. Drogi wyprowadzające u samców reprezentowane są przez najądrza. nasieniowody i cewkę moczową, a u samic przez jajowody, macice, pochwę i przedsionek pochwy. U samców dodatkowymi gruczołami płciowymi są: gruczoły pęcherzykowe, gruczoł krokowy i gruczoły opuszkowo-cewkowe, a u samic gruczoły przedsionkowe. Narządem kopulacyjnym samca jest prącie, które służy do wprowadzenia nasienia do narządów kopulacyjnych samiczych (przedsionka pochwy i pochwy).